Tym razem mamy do czynienia z tematem trudnym. Wątpliwe, by nauczyciel zadał go przeciętnej klasie, ale humanistom ? tak, może też pojawić się na pracy klasowej jako propozycja dla ambitniejszych. To także dobry temat na podsumowanie pracy o twórczości Kochanowskiego.

To jedno z trudniejszych ujęć problematyki renesansowej, zwłaszcza ze względu na literaturę powszechną i raczej słabą znajomość twórczości Rabelais?go. Takiego tematu spodziewać się można raczej w klasach humanistycznych, a w ogólnych ? podobnego, w kontekście obyczajów ukazanych w literaturze świeckiej. Za to mamy temat ciekawy, pozwala popisać się oczytaniem.

Polecenie bez zagadek i dwuznaczności. Jasno wskazuje, że w twórczości Jana z Czarnolasu pojawiają się nawiązania do antyku. Cała trudność w wyszukaniu tych nawiązań i ich uporządkowaniu. Pamiętaj: praca nie może zamienić się w katalog dzieł Kochanowskiego! Najpierw zastanów się, jakiego typu nawiązania możesz znaleźć, później zilustruj je odpowiednimi przykładami literackimi. Nigdy odwrotnie! We wstępie pracy dobrze byłoby wskazać przyczyny tak widocznego wpływu antyku na twórczość Kochanowskiego. W szerszej wersji temat może dotyczyć nie tylko Kochanowskiego, ale całego dorobku renesansu. Pozwala to zabłysnąć np. znajomością odrodzeniowej sztuki czy filozofii.

Typowy, przekrojowy temat. Rola poety i poezji w romantyzmie. To bardzo ważne zagadnienie, tak więc są wielkie szanse na taki temat wypracowania klasowego czy domowego.

Poprawianie świata, reformy, postulaty to temat tradycyjny i typowy dla tej epoki. Należy opracować go przed pracą klasową i pogodzić się z myślą, że trzeba będzie o tym pisać. Jest prosty, mówi: wymień kto i jak chciał świat naprawiać i czemu musiał to robić. Klasyczna rozprawka i tyle.

Sarmaci kontra Oświeceni Walka między kochającą dawny porządek szlachtą a zwolennikami reform toczyła się nie tylko na sejmikach. Polem jej była również literatura. Pisarze oświeceniowi lubowali się w zestawianiu postaci młodego i inteligentnego przedstawiciela ?nowej generacji? z tępym i stereotypowo myślącym Sarmatą.

Temat ? jak każdy temat porównawczy, może sprawiać pewne kłopoty. Nie wystarczy napisać, że rola poety i poezji w obu epokach była zupełnie inna, lecz trzeba podeprzeć się znajomością utworów z obu epok. Dla tych, którzy lubią porównywać niby te same, a jednak zupełnie inne zjawiska, będzie to wymarzone zadanie. Zauważ, że w poleceniach szkolnych wypracowań często jesteś proszony o ukazanie roli poety (czy ogólniej twórcy) w danej epoce albo porównanie tej roli w dwóch epokach, np. oświeceniu i romantyzmie, średniowieczu i renesansie, romantyzmie i Młodej Polsce. Są bardzo duże szanse, że ten temat będzie jednym z pewniaków pracy klasowej.

Do połowy wieku XX artyści (w tym ? przede wszystkim ? literaci) pełnili ważniejszą niż dziś rolę w społeczeństwie jako wyraziciele różnych ważnych opinii, dość powszechnie liczono się z ich zdaniem itp. Dziś jest może i podobnie, ale tylko teoretycznie; w praktyce różne autorytety przynależne do świata sztuki i kultury wygłaszają różne opinie na temat spraw publicznych, dotyczących polityki, edukacji, kultury, ale ? przyznajmy szczerze ? mało kto się z nimi liczy. Wydaje się więc, że funkcje i role artystów i tworzonej przez nich sztuki bardzo się ostatnio zmieniły, zaś szkoła tradycyjnie próbuje bronić przeświadczenia, że nadal ranga sztuki jest bardzo duża.

Do tematu Poezja trzeba znać różne koncepcje na temat roli poezji i jej twórcy ? od starożytności po współczesność. Trzeba także umieć odpowiedzieć na pytanie: jakie miejsce sztuce, poezji, poetom Ty sam przyznajesz? Będzie to wypowiedź w kwestii, która od wieków jest tematem sporów: ? że niczym jest poezja, sztuka wobec dokonań nauki: medycyny, techniki; po prostu ozdoba, coś dla ducha, lecz nie niezbędna do istnienia ? że tak naprawdę wszyscy chcieliby pisać poezję, ale nikt nie chce jej czytać? ? że sztuka prawdziwa nie może mieć praktycznych celów (mit wzniosłej poezji) ? że tylko sztuka, która przynosi praktyczne korzyści, ma sens (teoria poezji utylitarnej) ? czy poeta to duchowy przywódca narodu, wzniosły mesjasz, czy darmozjad albo po pros-tu ? zwykły rzemieślnik?

ola literatury, jej cele, zadania pisarzy ? to dość popularny temat z grupy ?dzieła literackie?. Tematy tego typu formułowane są tak, by maturzysta przedstawił swój system wartościowania książek, zaproponował listę arcydzieł ? lub właśnie pokontemplował zadania literatury.

Od wieków dochodzą do głosu dwa poglądy na sztukę i artystę. Pierwszy ? głosił, że sztuka jest świętością, strefą wzniosłą i byle komu niedostępną, a artysta jej kapłanem ? wyniesionym ponad tłumy, utalentowanym, nieśmiertelnym. Drugi ? sprowadzał sztukę na ziemię, przypisywał jej cele praktyczne, dydaktyczne itp., a artyście kazał ciężko pracować, być nauczycielem, a nawet ? rzemieślnikiem!

Istotna rola poety w życiu narodu i różne jego wizerunki w XIX i XX w. Szczególny charakter przełomu wieków XIX i XX ? w Europie przemiany społeczne, ustrojowe, rewolucja kulturalna i techniczna, kryzys światopoglądowy, moralny, w Polsce okres zaborów, powstania i ich upadek, Wielka Emigracja. Przyczyny powstania wizerunku poety ? ?syna tysiącleci?. Geneza wizerunku poety ? ?dziecięcia wieku?.

Sformułowania tematu Rola poezji i poety. Porównaj różne koncepcje w literaturze okresu romantyzmu. Kim jest poeta? Rozważ różne postawy odwołując się do twórczości wybranych poetów polskich.