Tym razem mamy do czynienia z tematem trudnym. Wątpliwe, by nauczyciel zadał go przeciętnej klasie, ale humanistom ? tak, może też pojawić się na pracy klasowej jako propozycja dla ambitniejszych. To także dobry temat na podsumowanie pracy o twórczości Kochanowskiego.

Temat ? jak każdy temat porównawczy, może sprawiać pewne kłopoty. Nie wystarczy napisać, że rola poety i poezji w obu epokach była zupełnie inna, lecz trzeba podeprzeć się znajomością utworów z obu epok. Dla tych, którzy lubią porównywać niby te same, a jednak zupełnie inne zjawiska, będzie to wymarzone zadanie. Zauważ, że w poleceniach szkolnych wypracowań często jesteś proszony o ukazanie roli poety (czy ogólniej twórcy) w danej epoce albo porównanie tej roli w dwóch epokach, np. oświeceniu i romantyzmie, średniowieczu i renesansie, romantyzmie i Młodej Polsce. Są bardzo duże szanse, że ten temat będzie jednym z pewniaków pracy klasowej.

Artysta ? autocharakterystyka ? STRÓJ

Sztuka ? uczeń i mistrz ? mecenasi ? wędrówka ? pejzaż

autocharakterystyka ? artysta ? strój ? obyczaje

Do połowy wieku XX artyści (w tym ? przede wszystkim ? literaci) pełnili ważniejszą niż dziś rolę w społeczeństwie jako wyraziciele różnych ważnych opinii, dość powszechnie liczono się z ich zdaniem itp. Dziś jest może i podobnie, ale tylko teoretycznie; w praktyce różne autorytety przynależne do świata sztuki i kultury wygłaszają różne opinie na temat spraw publicznych, dotyczących polityki, edukacji, kultury, ale ? przyznajmy szczerze ? mało kto się z nimi liczy. Wydaje się więc, że funkcje i role artystów i tworzonej przez nich sztuki bardzo się ostatnio zmieniły, zaś szkoła tradycyjnie próbuje bronić przeświadczenia, że nadal ranga sztuki jest bardzo duża.

Do tematu Poezja trzeba znać różne koncepcje na temat roli poezji i jej twórcy ? od starożytności po współczesność. Trzeba także umieć odpowiedzieć na pytanie: jakie miejsce sztuce, poezji, poetom Ty sam przyznajesz? Będzie to wypowiedź w kwestii, która od wieków jest tematem sporów: ? że niczym jest poezja, sztuka wobec dokonań nauki: medycyny, techniki; po prostu ozdoba, coś dla ducha, lecz nie niezbędna do istnienia ? że tak naprawdę wszyscy chcieliby pisać poezję, ale nikt nie chce jej czytać? ? że sztuka prawdziwa nie może mieć praktycznych celów (mit wzniosłej poezji) ? że tylko sztuka, która przynosi praktyczne korzyści, ma sens (teoria poezji utylitarnej) ? czy poeta to duchowy przywódca narodu, wzniosły mesjasz, czy darmozjad albo po pros-tu ? zwykły rzemieślnik?

Kogo uważamy za artystę? Artysta ? wdzięczny temat literacki ? przykłady od czasów starożytnych do współczesnych.

Bunt to motyw bogato zilustrowany w literaturze. Można o nim mówić i pisać godzinami, dlatego ważą rzeczą będzie selekcja materiału. Dokonaj klasyfikacji rodzajów buntu, jeśli wybrałeś temat ogólny. Jeśli masz prezentację o postaciach skup się na nich ? wymień, wylicz, oceń. Określ problem: zdefiniuj pojęcie buntu i buntownika. Odwołaj się do encyklopedii i słownika języka polskiego. Jako argumentów użyj kolejnych utworów literackich lub zaprezentuj paradę postaci. Zakończ wnioskiem o roli, wartości buntowników w dziejach ludzkości.

Motyw Boga to jeden z tych tematów, na który jest wiele literackich wypowiedzi. Zarówno w polskich, jak i obcych lekturach znajdujemy mnóstwo ujęć, nawiązań, interpretacji.

Wiek XX zdominowały utwory autobiograficzne. Nadal panuje moda na ten typ literatury. Prawda i doświadczenia życiowe bardziej poszukiwane są przez współczesnego czytelnika niż fikcja i fantazja. Jak to udowodnić? W czym tkwi istota autobiografizmu?

Od wieków dochodzą do głosu dwa poglądy na sztukę i artystę. Pierwszy ? głosił, że sztuka jest świętością, strefą wzniosłą i byle komu niedostępną, a artysta jej kapłanem ? wyniesionym ponad tłumy, utalentowanym, nieśmiertelnym. Drugi ? sprowadzał sztukę na ziemię, przypisywał jej cele praktyczne, dydaktyczne itp., a artyście kazał ciężko pracować, być nauczycielem, a nawet ? rzemieślnikiem!

Sformułowania tematu: - Literackie portrety artystów ? omów wybrane przykłady. - Dyskusja o roli artysty i sztuki. Odwołaj się do wybranych przykładów i dodaj swój głos w tej sprawie. - Wieszcz, moralizator, sumienie narodu? ? różne koncepcje na temat roli artysty w życiu społecznym. - Omów na wybranych przykładach różnych epok. - Wpływ biografii na twórczą drogę artysty.