Jak mówić, żeby cię słuchali

Aż 38 proc. tego, co mówimy, przekazywane jest przez ton głosu! 55 proc. stanowi mowa ciała, a zaledwie 7 proc. to sama treść słów... Głos jest prawie 6 razy ważniejszy od wypowiadanych słów! To chyba wystarczający powód, aby poznać jego siłę!

Kiedy mówisz, mówi także twoje ciało. Robisz miny, ściszasz i zawieszasz głos, spuszczasz wzrok, gestykulujesz… To wszystko mówi twojemu rozmówcy, w jakim jesteś nastroju, czy jesteś przekonany do tego, co mówisz… czy kłamiesz… Mowa ciała, jeżeli nauczysz się ją kontrolować i świadomie używać, może być twoim sprzymierzeńcem, pomoże ci w rozmowie. Jeżeli nie będziesz jej świadomy, niejedno popsuje. Dzisiaj zajmiemy się głosem, bo to on jest najbliżej tego, co mówimy.

Yyyy, eeeeee
Dykcja to nic innego jak umiejętność płynnego, wyraźnego i poprawnego wysławiania się. Niestety większość z nas nie mówi ani poprawnie, ani wyraźnie, ani tym bardziej starannie. Urywamy końcówki słów, tworzymy zbitki wyrazów, w swoje wypowiedzi ciągle wtrącamy przerywniki "eee", "yyyy".
Podstawą poprawnej artykulacji są samogłoski. To, że jest ich niewiele, wiąże się z tym, że trzeba ich często używać. Aby więc zapanować nad poprawną artykulacją, ćwiczcie wymowę samogłosek. Pamiętajcie jednak, że z wyraźnym mówieniem nie należy przesadzać – zbyt perfekcyjna wymowa sprawi, że nasza wypowiedź zostanie odebrana jako wystudiowana.

Intonacja a intencje
Intonacja, czyli ton naszego głosu, wyraża intencje tego, co mówimy.
"Pro-szę, żebyś przeczytał ten fragment na jutro, wtedy porozmawiamy" – tak wypowiedziany tekst wyraża dobrą wolę tego, kto mówi. "Proszę, żebyś przeczytał ten artykuł na jutro! Wtedy po-ro-zma-wiamy" – a w tym przypadku to chyba możemy się spodziewać solidnego odpytywania
Wystarczy zmienić ton, aby naszej wypowiedzi nadać dramaturgię – przestraszyć lub też uspokoić. Ton głosu może sugerować, że wypowiedź jest pytaniem, nawet jeśli nie wynika to z formy gramatycznej. Może świadczyć także o stanie naszych emocji – czy jesteśmy źli, radośni, zadowoleni, czy wykazujemy dezaprobatę.
Tonem głosu możemy zdradzić także, czy jesteśmy pewni tego, co mówimy. Jeżeli chcemy przekazać informację o sobie typu "jestem osobą zdecydowaną, pewną siebie", nie wystarczy powiedzieć: "Uważam, że mam rację", "Nie, nie zgadzam się z tobą". Obok słów musi pojawić się komunikacja niewerbalna – w tym przypadku przede wszystkim pewny głos. Musimy także przyjąć otwartą postawę ciała i patrzeć prosto w oczy rozmówcy.
Jeżeli będziemy mówili głosem cichym i zdławionym i jeszcze do tego nie patrzyli rozmówcy prosto w oczy, nikt nie uwierzy, że jesteśmy pewni siebie. To, co mówimy, musi być spójne z tym, jak się "zachowujemy" w trakcie mówienia.

Jego "wysokość" głos
W przypadku głosu ważna jest także jego "wysokość". Jako ciepły i miły odbierany jest głos niski. Głos wysoki, krzykliwy, nie mówiąc już o piszczącym, drażni słuchaczy, powoduje ich zniecierpliwienie. Jeżeli mówisz tonem cichym, przytłumionym, pokazujesz tym samym, że jesteś osobą zagubioną, niepewną. Możesz tym samym doprowadzić do sytuacji, że nikt cię nie będzie słuchał. Jeżeli ton twojego głosu jest ciepły, miły (ale nie przesadnie), pokazujesz, że jesteś osobą przyjaźnie nastawioną do rozmówcy, do otoczenia. Jeżeli z kolei ton twojego głosu jest podniesiony, pokazujesz, że jesteś zdenerwowany, że nie potrafisz zapanować nad swoimi emocjami. Mówienie zbyt głośno może wzbudzić agresję – będziesz bowiem odbierany jako osoba, która dominuje nad innymi.

Liczy się tempo mówienia
Sposób, w jaki mówimy – szybko czy też wolno – powinien być dopasowany tym razem nie do tego, co mówimy, ale do kogo mówimy.
 Jeżeli nie chcesz zostać oceniony jako osoba wyniosła, patrząca na innych z góry, w gronie osób dynamicznych nie mów zbyt wolno.
 Jeżeli z kolei nie chcesz być postrzegany jako osoba roztrzepana, chaotyczna w towarzystwie osób spokojniejszych, nie mów zbyt szybko.
 Oczywiście w trakcie mówienia możemy zmieniać tempo – mówić szybciej, jeżeli chcemy podkreślić nasze emocje, zwolnić, kiedy nasza opowieść będzie spokojniejsza.
 Specjaliści "od głosu", twierdzą, że szybkie tempo mówienia zmusza do skupienia uwagi, podkreślają jednak, że również szybko męczy słuchającego.

Cisza też mówi
Na interpretację naszej wypowiedzi ma wpływ nie tylko sposób naszego mówienia, ale także… "niemówienia". Kiedy chcesz przykuć uwagę słuchacza, zawieś na chwilę głos. "I wtedy… do klasy weszła nauczycielka". Używając pauz i odpowiedniego frazowania – czyli dzielenia mówionego tekstu (w tym pomocne są znaki interpunkcyjne) – możemy wytworzyć odpowiedni nastrój, budować dramaturgię wypowiedzi. Jeżeli nie będziemy stosować frazowania, nasz słuchacz może zrozumieć treść tego, co mówimy, ale może nie odczytać naszych intencji. Nie akcentując poszczególnych elementów naszej wypowiedzi, sprawimy, że dla słuchacza będzie to zupełnie obojętny komunikat.

Retoryka na co dzień - siła głosu



Dla niedowiarków
Jeżeli nadal nie wierzycie w to, co może zdziałać ton głosu, spróbujcie posłuchać kogoś, kto mówi w obcym dla was języku. Nie musicie wiedzieć, co mówi obcokrajowiec, aby móc odczytać z tonu jego głosu, czy jest zadowolony i przyjaźnie nastawiony do rozmówcy, czy też zdenerwowany i poirytowany. Podobnie rzecz ma się, gdy rozumiemy rozmówcę – często nie słyszymy tego, co ktoś mówi (nie słyszymy zawartości merytorycznej wypowiedzi), ale jesteśmy w stanie doskonale zidentyfikować jego ton.


Ćwicz głos!
1. Kiedy mówimy, nie skupiamy się na słuchaniu własnego głosu. Skupiają się za to na nim nasi słuchacze i na jego podstawie oceniają nas i to, co mówimy. Nagraj więc kilka zwykłych, domowych rozmów, a potem je uważnie przesłuchaj. Tylko w ten sposób będziesz miał szansę sprawdzić, jakim tonem mówisz, jakie jest brzmienie twojego głosu, czy mówisz płynnie i wyraźnie, czy też często dukasz pod nosem i pomagasz sobie przerywnikami "eee", "yyyy". Takie ćwiczenie pozwoli ci wyeliminować błędy, jakie popełniasz.
2. Pożycz od młodszego brata książeczkę z bajkami, a od taty poważną rozprawę naukową. Bajkę przeczytaj na głos poważnym i surowym tonem, a rozprawę naukową – radośnie i z uśmiechem na twarzy. Czy widzisz, a raczej słyszysz, że coś nie gra? Nie gra, ponieważ brzmienie głosu nie idzie w parze z treścią. Pamiętaj więc, że brzmienie głosu musi być tożsame z przekazywaną treścią – to bajkę powinieneś przeczytać radośnie, a rozprawę poważnie.
3. Wybierz fragment tekstu np. z podręcznika do historii i spróbuj go przeczytać na kilka możliwych sposobów: wyraź tonem, brzmieniem, modulacją swojego głosu – gniew, oburzenie, radość, nieśmiałość, lęk, optymizm. Już wiesz, ile możesz "zdziałać" głosem?:)
Na podstawie strony www.easyvoice.pl. Tam znajdziesz także więcej ćwiczeń na poprawę jakości komunikacji za pomocą głosu.


na podstawie: "Cogito" 2010